تبلیغات
لاپیس لازولی - پرتقال کوکی
 
درباره وبلاگ




مدیر وبلاگ : بهروز شجاعیان
نویسندگان
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
لاپیس لازولی
افکار لاجوردی و درهم تنیده ی من
صفحه نخست             تماس با مدیر           پست الکترونیک               RSS                  ATOM
چهارشنبه 13 بهمن 1395 :: نویسنده : بهروز شجاعیان
پرتقال کوکی، فیلمی جنایی و تخیلیست که احتمالاً اوج بازی استنلی کوبریک با تصاویر و موسیقیست. کوبریک بیننده را با خود به سفری طعنه‌آمیز، زننده و خیالی میبرد و از بیننده ی خود میخواهد از منطقشان چشمپوشی کنند و کمی به پای حرفهایش بنشینند. جایی که الکس، پسر شر داستان که رفتارهای خشونت آمیز زننده اش، بیش از هر چیزی حس نفرت بیننده را با خود همراه میکند، نقش محوری و کلیدی داستان است. کوبریک بی مهابا به تصاویر زننده حمله میکند و شاید کمی برای جذاب ساختن اثر، زیادی خودش را به آب و آتش زده باشد. 

مکالمات میان بازیگران، دقیقا مثل آثار دیگر کوبریک، ریتمی آرام و جذاب و گیرا دارند. مکث های معنی دار کاراکترها در انتخاب کلمات، بیننده را با تک تک کلمات دیالوگ ها همراه میسازد. هنر کوبریک، صبوری اش است. صبوری ای که در دنیای فست فودی و دات کام گونه ی هالیوود و امریکا کمتر میبینیم، اما در مقابل سینمای اروپا شاید کودکانه به نظر برسد. 


کوبریک استاد ترکیب موسیقی و صحنه های زیباست. دکوپاژها برای ایجاد رعب، نفرت و سرگیجه گرفتن واقعا ایده آل اند. استفاده ی بجا از سمفونی نهم بتهوون در چندین جای فیلم، و از آن بهتر استفاده ی فوق العاده از La Gazza Ladra کاری از روسینی در سکانس دعوای الکس با دوستانش، کاریست که کوبریک در آن استاد است. اما فیلمهای او واقعا بوی هالیوود میدهند. انگار او هم محصولی دیگر از مصرفگرایی بی حد و مرز بوده و فرهنگی نپخته ترویج میکند. قرض گرفتن پیاپی کوبریک از موسیقی اروپا، مثل بتهوون آلمانی و روسینی ایتالیایی، یا اصلا خود فیلمنامه از اثر آنتونی برجس انگلیسیست، نشان از دست خالی استنلی کوبریک دارد. فیلمهای او بوی عدم اصالت میدهند چون او سعی دارد فیلمی عمیق و مغزدار در دنیایی بی مغز و برای مخاطبی که دنبال سرگرمیست خلق کند. 

پرتقال کوکی، نماد الکس است. او در حقیقت از دید فیلم، یک ارگان زنده، دارای لذات و انتخاب آزاد (پرتقال) و از طرفی یک سیستم از پیش تعیین شده که طبق فرمانی که گرفته کار میکند (کوکی) میباشد. الکس در ابتدای فیلم، پسری شرور است که دست به هرکاری که احساس کند درست است و برایش لذتبخش، میزند. این تعریف الکس است و ظاهرا از دید فیلم، غیرقابل تغییر. خشونت تند فیلم، پافشاری بیش از پیش بر تندخویی غیرقابل اصلاح الکس دارد. 


اما در ادامه ی فیلم که او تحت درمان های لودوویکو قرار میگیرد، عملا الکس شرطی میشود. شرطی شدن هم جواب میدهد. از دید رفتارگرایی، او اصلاح شده. او انسانی درست کار با نیتی خوب معرفی میشود. اما در صحنه ی رونمایی از الکس تغییر کرده توسط وزیر جدید، کشیش بلند میشود و میگوید : "این پسر انتخاب واقعی ای ندارد! دارد؟ او شخصا علاقه به شر دارد، اما ترس از درد فیزیکیست که اورا فروتن کرده!" این حرفها به طرز آشکاری، خلاف رفتارگرایی هستند. این حرفها را کسی میزند که حرفهایش دیگر گوش شنوایی در جامعه ندارد. مردم رفتارگرایی را ترجیح میدهند و به وزیر اعتماد میکنند و الکس آزاد میشود. 

در واقع او کوک شده است. یک پرتقال کوکی. اما همین امر، ابزاری برای نویسنده ی فیلم فرانک الکساندر میشود تا او را آزار دهد. او اینکار را با سمفونی نهم انجام میدهد. موسیقی ای که الکس در روند شرطی شدن از آن نفرت پیدا کرده. و چه لذت هایی که از شنیدن این سمفونی میبرد. پیش از شرطی شدن، او راجع به این سمفونی میگفت: 
"سعادت و بهشت! سعادت و بزرگی ای که به شکل واقعی دراومده! مثل نایاب ترین پرنده ای که با فلز بهشتی ساخته شده بود..."
اما بعد از شرطی شدن، او میگوید: "بیدار شدم و درد و رنج مثل یه بیماری دور منه حیوون پیچیده بود"
شرطی شدن، الکس واقعی را در سطح خارجی تغییر داده بود. اما این واقعیت نبود. شخصیت واقعی اش از او ربوده شده بود و او عملا در نفرت از موسیقی محبوبش انتخابی نداشت. همانطور که در نفرت ورزیدن به اعمالی که روزی مورد علاقه اش بودند انتخابی نداشت.


در آخر، جایی که وزیر سیاستمدار حرفهایش را به الکس میخوراند (او روی تخت بیمارستان، به الکس غذا میخوراند) وزیر از او میخواهد که به حالت طبیعیش برگردد. وزیر به دنبال منفعت خودش است و میخواهد سلامت الکس را نشان دهد، و این عملا کوک کردن دیگریست که او را از کوک قبلی خارج میکند. در صحنه ی آخر، الکس میگوید که "من درمان شدم" و سکانسی میبینیم که دونفر در حال رابطه ی جنسی، مورد تشویق مردم عادی (با پوششی رسمی) قرار میگیرند. این نشان میدهد که اینبار ظاهرا دنبال کردن علایق واقعی برای الکس، نه تنها از دید دیگران (وزیر جدید و جامعه) منع نمیشود، بلکه مورد پسند و تایید هم هست.

پرتقال کوکی، حرفهای رفتارشناختی متعددی ندارد. صرفا یک داستان کوتاه است که با بزرگنمایی های زیادی به تصویر کشیده شده. نقاش این تصاویر، برای ایجاد بهترین ارتباط با بیننده، او را دائما با تعمق بخشیدن به عناصر فیلم، فریب میدهد. تمامی عناصر فیلم حالتی سورئال دارند. از ناهماهنگی پدر و مادر الکس با خود الکس گرفته تا میزان شرارت او، و شیوه ی اجرای لودوویکو، تماماً از منطق بیننده خارجند. فیلم با وجود خروج از حیطه ی منطق، قصد وفادار ماندن به مفاهیم عمیق خود داشته ولی تا حدودی ناموفق بوده. فیلم کمی به اشتباه به سنت موضوع "کارما" در حد کلید اسرار میپردازد، و حتی گاها به اشتباه بیننده را به قضاوت دلسوزانه در رابطه با الکس هدایت میکند. تمام این موارد، نقص های پررنگ پرتقال کوکی استنلی کوبریک اند. 

درمجموع، این فیلم مانند دیگر کارهای کوبریک، از این جهت که قصد حمله به فرهنگ مصرفگرایی فیلمهای هالیوودی به شیوه ی خودش را دارد، قابل احترام است. 



- بهروز شجاعیان




نوع مطلب :
برچسب ها : a clockwork Orange، پرتقال کوکی، بهروز شجاعیان،
لینک های مرتبط :


دوشنبه 16 مرداد 1396 05:40 ق.ظ
I was wondering if you ever considered changing the page layout of your site?

Its very well written; I love what youve got to say. But maybe
you could a little more in the way of content so people could connect with it better.

Youve got an awful lot of text for only having one or
two pictures. Maybe you could space it out better?
جمعه 13 مرداد 1396 06:22 ب.ظ
It's actually a cool and useful piece of information. I am
happy that you just shared this helpful information with us.
Please keep us up to date like this. Thanks for sharing.
شنبه 7 مرداد 1396 10:10 ق.ظ
What's up mates, its impressive paragraph concerning tutoringand completely defined, keep it up all the time.
شنبه 14 اسفند 1395 06:01 ب.ظ
واقعن فیلم برام غیر قابل هضم بود، حتی نتونستم تا اخرش رو نگاه کنم.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر